Turgut Özakman'ın 2005 yılında yayımlanan Şu Çılgın Türkler adlı eseri, 28 Haziran 1914'te Saraybosna'da başlayan savaş sürecinden 9 Eylül 1922'de Türk ordusunun İzmir'e girişine kadar uzanan dönemi ele alır. 30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Mütarekesi'nin ardından Osmanlı orduları terhis edilir ve Anadolu'nun birçok kenti işgal edilir. İstanbul'daki hükümet işgal kuvvetlerinin denetimi altında karar alırken, Anadolu'nun farklı şehirlerinde direniş toplantıları yapılır. 23 Nisan 1920'de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi açılır ve siyasal merkez Ankara'ya taşınır. Kitap, bu yılları resmî belgeler, hatıratlar ve meclis tutanakları üzerinden aktarır.

Cephe hattındaki çatışmaların yanında cephe gerisindeki hazırlıklar da anlatılır. 23 Ağustos 1921'de başlayan Sakarya Meydan Muharebesi, Ankara'nın doğusunda günlerce süren bir savunma süreci doğurur. 26 Ağustos 1922 sabahı Afyon hattında topçu ateşiyle başlayan Büyük Taarruz, birkaç hafta içinde Yunan ordusunun geri çekilmesiyle sonuçlanır. Mecliste yapılan konuşmalar, köylerde toplanan yardımlar ve cepheye sevk edilen askerler aynı zaman dilimi içinde verilir. 1914'ten 1922'ye uzanan bu dönem, cephedeki askerî kararlar ile şehirlerde alınan siyasal kararların birlikte ele alındığı bir bütünlük içinde sunulur.

Şu Çılgın Türkler Kitabının Konusu ve Kısa Özeti (Turgut Özakman)

28 Haziran 1914'te Saraybosna'da Avusturya-Macaristan veliahdı Franz Ferdinand'ın öldürülmesiyle başlayan savaş ortamı, Osmanlı Devleti'ni de içine çeker ve imparatorluk dört yıl süren cephe mücadelelerinin ardından 30 Ekim 1918'de Mondros Mütarekesi'ni imzalar. Ateşkes hükümleri gereği ordular terhis edilir, silah depoları denetim altına alınır ve İtilaf Devletleri stratejik noktalara asker çıkarır. 15 Mayıs 1919'da Yunan ordusunun İzmir'e girmesi Anadolu'da büyük bir sarsıntı yaratır. Bu işgal, farklı şehirlerde kongreler toplanmasına ve yerel direniş örgütlerinin kurulmasına yol açar. Erzurum ve Sivas kongrelerinde alınan kararlar, ulusal egemenliğe dayalı yeni bir siyasal iradenin temelini atar.

Mustafa Kemal Paşa'nın 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkışı, Anadolu'daki dağınık direniş hareketlerini ortak bir hedef etrafında toplama sürecini hızlandırır. İstanbul'daki hükümet işgal kuvvetlerinin baskısı altında hareket ederken, Ankara 23 Nisan 1920'de açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ile yeni bir merkez hâline gelir. Meclis, düzenli ordu kurulması ve cephelerin tek elden yönetilmesi kararını alır. 1920 yılı boyunca Batı Cephesi'nde Yunan ilerleyişi sürer ve Eskişehir ile Kütahya hattında çetin çatışmalar yaşanır. Bu geri çekilme, ordunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesiyle sonuçlanır.

23 Ağustos 1921'de başlayan Sakarya Meydan Muharebesi, Ankara'nın hemen doğusunda 22 gün 22 gece sürer. Meclis, 5 Ağustos 1921'de Mustafa Kemal Paşa'ya Başkomutanlık yetkisi verir ve cephede tüm askerî kararlar bu yetki çerçevesinde alınır. Sakarya'daki savunma, ordunun geri çekilmeden direnişi esas alan bir planla yürütülmesi sayesinde başarıya ulaşır. 13 Eylül 1921'de Yunan birlikleri geri çekilir ve Batı Cephesi'nde denge Türk ordusu lehine değişir. Bu zafer, sonraki büyük harekât için zaman ve hazırlık imkânı sağlar.

26 Ağustos 1922 sabahı Afyon Kocatepe'de başlayan topçu ateşiyle Büyük Taarruz başlar. 30 Ağustos'ta Dumlupınar'da yapılan meydan muharebesi Yunan ordusunun ana kuvvetini dağıtır. Türk birlikleri hızla batıya ilerler ve 9 Eylül 1922'de İzmir'e girer. İşgal kuvvetleri Anadolu'yu terk etmeye başlar ve askeri mücadele fiilen sona erer. Böylece Mondros'tan İzmir'in kurtuluşuna uzanan dört yıllık direniş, siyasal ve askerî bir zaferle sonuçlanır.

Derinlemesine Analiz

Ankara'da Egemenliğin Kuruluşu ve Meclis Kararları

23 Nisan 1920'de Ankara'da açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi, İstanbul'daki hükümetten bağımsız bir siyasal merkez oluşturdu. Meclis, 1920 yazında düzenli ordu kurulması yönünde karar aldı ve Batı Cephesi komutanlığını tek elde topladı. 10 Ağustos 1920'de imzalanan Sevr Antlaşması, Meclis'te sert tepkiyle karşılandı ve bu metnin tanınmayacağı açıkça ilan edildi. Bu karar, Anadolu'daki direnişi "yerel savunma" düzeyinden "ulusal egemenlik" hedefi düzeyine taşıdı. Ankara'daki her oylama, cephedeki asker sayısını, iaşe düzenini ve sevk planını doğrudan etkiledi.

5 Ağustos 1921'de Meclis, Mustafa Kemal Paşa'ya üç ay süreyle Başkomutanlık yetkisi verdi. Bu yetkiyle asker toplama, malzeme sağlama ve emir zincirini sadeleştirme imkânı doğdu. Tekâlif-i Milliye emirleri 7–8 Ağustos 1921'de yayımlandı ve her haneden belirli miktarda malzeme toplanması kararlaştırıldı. Bu karar, Sakarya öncesinde ordunun eksik cephane ve iaşe sorununu hafifletmeye yönelikti. Meclis kararı ile cephe hazırlığı arasında doğrudan bir bağ kuruldu.

Kütahya–Eskişehir Çarpışmaları ve Geri Çekilme Kararı

10–24 Temmuz 1921 arasında Kütahya ve Eskişehir çevresinde yapılan çarpışmalarda Türk ordusu ağır baskı altında kaldı. 17 Temmuz 1921'de Eskişehir boşaltıldı ve birlikler Sakarya Nehri'nin doğusuna çekildi. Bu çekilme kararı, ordunun imha riskini azaltmayı ve savunma hattını daraltmayı amaçladı. Cephe hattının kısaltılması, asker ve mühimmatın daha kontrollü kullanılmasını sağladı. Geri çekilme, taktik bir düzenleme olarak uygulandı ve Ankara savunması öncelik kazandı.

Bu dönemde İsmet Paşa komutasındaki birlikler, yeni savunma hattını Polatlı çevresinde kurdu. Demiryolu hatları üzerinden mühimmat sevki hızlandırıldı. Ankara'ya 50 kilometre mesafede kurulan savunma hattı, başkentin doğrudan hedef alınmasını engelledi. Bu karar zinciri, Sakarya'daki uzun savunmanın ön koşulunu oluşturdu.

Sakarya Meydan Muharebesi'nde Komuta ve Sonuç

23 Ağustos 1921'de başlayan Sakarya Meydan Muharebesi, 13 Eylül 1921'e kadar sürdü. Mustafa Kemal Paşa, cephe karargâhını Polatlı yakınında kurdu ve birliklerin savunma düzenini bizzat yönetti. "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır" emri, savunmanın belirli bir çizgiye değil, tüm araziye yayılmasını öngördü. Bu karar, mevzi kayıplarına rağmen ordunun çözülmesini engelledi. 13 Eylül'de Yunan kuvvetleri Sakarya'nın batısına çekildi ve Batı Cephesi'nde denge değişti.

Sakarya zaferi sonrası 19 Eylül 1921'de Mustafa Kemal Paşa'ya Mareşal rütbesi ve Gazi unvanı verildi. Bu unvan, askerî başarının Meclis tarafından resmen tescil edilmesi anlamına geldi. Cephedeki sonuç, Ankara hükümetinin iç ve dış meşruiyetini güçlendirdi. Fransa ile 20 Ekim 1921'de imzalanan Ankara Anlaşması, Sakarya sonrası güç dengesinin diplomasiye yansıması oldu. Askerî sonuç, siyasal kazanım doğurdu.

Büyük Taarruz'un Planlanması ve İcraatı

1922 yazına gelindiğinde Batı Cephesi'nde yaklaşık bir yıl süren hazırlık tamamlandı. 26 Ağustos 1922 sabahı saat 04.30'da Afyon Kocatepe'den topçu ateşi başlatıldı. Türk birlikleri Tınaztepe ve Belentepe hattını kısa sürede ele geçirdi. 30 Ağustos 1922'de Dumlupınar'da yapılan meydan muharebesinde Yunan ordusunun ana kuvveti dağıtıldı. Bu muharebe, savaşın askerî kaderini belirledi.

1 Eylül 1922'de yayımlanan "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!" emriyle takip harekâtı başlatıldı. 9 Eylül 1922'de Türk birlikleri İzmir'e girdi. Yunan kuvvetleri Anadolu'yu terk etti ve Batı Cephesi'ndeki çatışmalar sona erdi. 11 Ekim 1922'de imzalanan Mudanya Mütarekesi, askerî zaferin diplomatik karşılığı oldu. Taarruz kararı, sahada kesin sonuç doğurdu ve yeni devletin kuruluş sürecini hızlandırdı.

Cephe Gerisinde Seferberlik ve Ekonomik Yük

7–8 Ağustos 1921'de yayımlanan Tekâlif-i Milliye emirleri, her haneden çamaşır, yiyecek ve taşıt desteği alınmasını zorunlu kıldı. Bu emirlerle binlerce çift öküz arabası ve tonlarca zahire cepheye sevk edildi. Anadolu'daki demiryolu hatları mühimmat taşımak için sürekli çalıştırıldı. Cephedeki 100 binin üzerindeki asker, bu sevkiyatla beslenebildi. Seferberlik kararı, savaşın sürdürülebilirliğini sağladı.

Sağlık hizmetleri de aynı dönemde yeniden düzenlendi. Yaralı askerler Eskişehir ve Ankara'daki hastanelere taşındı. Cephe gerisinde kurulan sahra hastaneleri, Sakarya ve Büyük Taarruz günlerinde yoğun şekilde çalıştı. Bu düzenleme, insan kaybını azaltmaya yönelik somut bir tedbirdi. Cephe gerisi desteği olmadan askerî başarı mümkün değildi.

Uluslararası Dengeler ve Sonuçları

Sakarya Zaferi'nin ardından Fransa, 20 Ekim 1921'de Ankara Anlaşması'nı imzalayarak Güney Cephesi'nden çekildi. Bu anlaşma, Ankara hükümetini fiilen muhatap kabul eden ilk uluslararası metin oldu. İtalya daha önce işgal ettiği bölgelerden kademeli olarak ayrılmıştı. İngiltere ise Yunanistan'a verdiği desteği sürdürse de Anadolu'daki askerî tablo değişmişti. Dış dengedeki bu değişim, Ankara'nın elini güçlendirdi.

Büyük Taarruz sonrasında Yunan ordusunun geri çekilmesi, işgal kuvvetlerini ateşkes masasına zorladı. 11 Ekim 1922'de Mudanya'da imzalanan mütareke ile Doğu Trakya savaşsız şekilde Türkiye'ye bırakıldı. 1 Kasım 1922'de saltanat kaldırıldı ve İstanbul'daki yönetim sona erdi. Bu karar, askerî zaferin siyasal sonucuydu. 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması, 1918'de başlayan işgal sürecini hukuken kapattı

Dizin

Askerî Olaylar

Sakarya Meydan Muharebesi (23 Ağustos–13 Eylül 1921)

Sakarya Meydan Muharebesi, Ankara'nın doğusunda 22 gün 22 gece süren savunma savaşıdır. 5 Ağustos 1921'de verilen Başkomutanlık yetkisi ve yayımlanan emirler bu cephede uygulanmış, Yunan ordusu 13 Eylül 1921'de geri çekilmiştir. Eserde bu savaş, Ankara'nın düşmesini engelleyen dönüm noktası olarak ayrıntılı karar ve sevk zinciriyle yer alır.

Büyük Taarruz (26 Ağustos–9 Eylül 1922)

Büyük Taarruz, 26 Ağustos 1922 sabahı Afyon Kocatepe'de başlatılan genel saldırıdır. 30 Ağustos 1922'de Dumlupınar'da Yunan ana kuvveti dağıtılmış, 9 Eylül 1922'de İzmir'in alınmasıyla Batı Cephesi'ndeki savaş sona ermiştir. Eserde taarruz, bir yıllık hazırlığın sahadaki sonucu olarak gün gün ilerleyen harekât çizgisiyle aktarılır.

Kütahya–Eskişehir Çarpışmaları (Temmuz 1921)

10–24 Temmuz 1921 tarihleri arasında Kütahya ve Eskişehir hattında yoğun çatışmalar yaşanmıştır. 17 Temmuz'da Eskişehir'in boşaltılması ve Sakarya'nın doğusuna çekilme kararı alınmıştır. Eserde bu geri çekilme, komuta ve savunma hattı değişikliğinin zorunlu aşaması olarak yer alır.

Dumlupınar Meydan Muharebesi (30 Ağustos 1922)

Dumlupınar Meydan Muharebesi, Büyük Taarruz'un kesin sonuç aşamasıdır. 30 Ağustos 1922'de Yunan ordusunun ana kuvveti dağıtılmış ve takip harekâtı başlamıştır. Eserde bu muharebe, savaşın askerî kaderini belirleyen son darbe olarak konumlanır.

İzmir'in Kurtuluşu (9 Eylül 1922)

9 Eylül 1922'de Türk birlikleri İzmir'e girmiştir. Bu gelişme, 15 Mayıs 1919'da başlayan işgal sürecini askerî bakımdan sona erdirmiştir. Eserde İzmir'e giriş, direniş sürecinin somut hedefe ulaşma anı olarak verilir.

Siyasal Kararlar ve Kurumlar

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Açılışı (23 Nisan 1920)

23 Nisan 1920'de Ankara'da açılan Meclis, ulusal egemenliğe dayalı yeni yönetim merkezidir. Meclis kararları düzenli ordu kurulmasını ve cephelerin tek merkezden yönetilmesini sağlamıştır. Eserde Meclis, cephe kararlarının çıktığı ve siyasal meşruiyetin kurulduğu merkez olarak işlenir.

Başkomutanlık Yetkisi (5 Ağustos 1921)

5 Ağustos 1921'de Meclis, Mustafa Kemal Paşa'ya üç aylık Başkomutanlık yetkisi vermiştir. Bu yetki, Sakarya öncesinde askerî kararların tek elden alınmasını sağlamıştır. Eserde bu yetki devri, cephedeki komuta karmaşasını gideren somut bir dönüm noktasıdır.

Tekâlif-i Milliye Emirleri (7–8 Ağustos 1921)

7–8 Ağustos 1921'de yayımlanan emirlerle her haneden malzeme ve taşıt toplanması kararlaştırılmıştır. Bu uygulama, Sakarya ve sonrasındaki cephe ihtiyaçlarını karşılamıştır. Eserde emirlerin uygulanışı, cephe gerisindeki seferberliğin ayrıntılarıyla verilir.

Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922)

1 Kasım 1922'de saltanat kaldırılmıştır. Bu karar, İstanbul'daki siyasal yetkinin sona erdirilmesini sağlamıştır. Eserde bu adım, askerî zaferin siyasal yapıyı değiştiren sonucu olarak yer alır.

Mudanya Mütarekesi (11 Ekim 1922)

11 Ekim 1922'de imzalanan Mudanya Mütarekesi ile Doğu Trakya savaşsız biçimde Türkiye'ye bırakılmıştır. Bu anlaşma, Büyük Taarruz sonrasında tarafları ateşkese zorlamıştır. Eserde mütareke, cephedeki sonucun diplomatik masaya taşındığı an olarak geçer.

Kişiler

Mustafa Kemal Paşa

19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkan Mustafa Kemal Paşa, 23 Nisan 1920'de açılan Meclis'in lider kadrosunda yer almıştır. 5 Ağustos 1921'de Başkomutanlık yetkisini almış ve Sakarya ile Büyük Taarruz kararlarını yönetmiştir. Eserde komuta kararları ve yayımlanan emirler doğrudan adıyla ve tarihleriyle verilir.

İsmet Paşa

Batı Cephesi komutanı olarak 1921'de Kütahya–Eskişehir ve Sakarya savaşlarında görev yapmıştır. Sakarya savunmasında cephe düzenini sağlamış, 1922'de Büyük Taarruz planlamasında yer almıştır. Eserde cephe hattındaki sevk ve geri çekilme kararları adıyla ilişkilendirilir.

Fevzi Paşa

Genelkurmay Başkanı olarak 1920'den itibaren düzenli ordu teşkilatlanmasını yürütmüştür. 1921 ve 1922'deki harekât planlarının hazırlanmasında görev almıştır. Eserde ordu teşkilatı ve emir zinciri bu görev çerçevesinde aktarılır.

Franz Ferdinand

28 Haziran 1914'te Saraybosna'da öldürülen Avusturya-Macaristan veliahdıdır. Bu suikast I. Dünya Savaşı'nı başlatmış ve Osmanlı Devleti'nin savaşa katılmasına yol açmıştır. Eserde bu olay, Millî Mücadele'ye uzanan savaş zincirinin başlangıç halkası olarak giriş bölümünde yer alır.

Yunan Ordusu Komuta Kademesi

1919–1922 arasında Batı Anadolu'da ilerleyen Yunan kuvvetleri, 1921'de Sakarya'da durdurulmuştur. 30 Ağustos 1922'de Dumlupınar'da ana kuvvetin dağıtılmasıyla geri çekilme başlamıştır. Eserde Yunan komutanların aldığı saldırı ve geri çekilme kararları, cephedeki kırılma anlarıyla birlikte verilir.

Uluslararası Süreçler

Mondros Mütarekesi (30 Ekim 1918)

30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Mütarekesi, Osmanlı ordularının terhis edilmesini öngörmüştür. Bu ateşkes hükümleri, Anadolu'nun işgaline zemin hazırlamıştır. Eserde Mondros, direniş hareketinin ortaya çıkmasına yol açan başlangıç koşulu olarak yer alır.

Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920)

10 Ağustos 1920'de imzalanan Sevr Antlaşması, Osmanlı topraklarının paylaşımını düzenlemiştir. Ankara'daki Meclis bu metni tanımamıştır. Eserde Sevr, Meclis'te alınan "reddetme" kararıyla birlikte siyasal kopuşu belirleyen belge olarak geçer.

Ankara Anlaşması (20 Ekim 1921)

20 Ekim 1921'de Fransa ile imzalanan Ankara Anlaşması, Güney Cephesi'ndeki çatışmaları sona erdirmiştir. Bu metin, Sakarya Zaferi sonrasında Fransa'nın Ankara hükümetini muhatap almasını sağlamıştır. Eserde anlaşma, askerî başarının dış politikaya etkisi üzerinden verilir.

Lozan Antlaşması (24 Temmuz 1923)

24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması, yeni Türk devletinin uluslararası tanınmasını sağlamıştır. Bu antlaşma, işgal sürecini hukuken kapatmıştır. Eserde Lozan, 1918'de başlayan sürecin nihai siyasal sonucu olarak yer alır.

İzmir'in İşgali (15 Mayıs 1919)

15 Mayıs 1919'da Yunan birlikleri İzmir'e çıkmıştır. Bu işgal, Anadolu'da protesto mitingleri ve kongrelerin toplanmasına yol açmıştır. Eserde işgal, direniş sürecini hızlandıran ilk büyük kırılma olarak aktarılır.

Şu Çılgın Türkler – Temel Bilgiler

Kitap adı: Şu Çılgın Türkler

Tür: Belgesel tarihsel roman

Konusu: 1914–1922 yılları arasındaki Millî Mücadele sürecini tarihsel belgeler ve tanıklıklarla ele alır.

Yazar: Turgut Özakman

İlk yayın yılı: 2005

Yayınevi: Bilgi Yayınevi

Sayfa sayısı: 748

Isbn: 9789752201279

Şu Çılgın Türkler – İçindekiler

Önsöz

• Başlangıç (28 Haziran 1914 – 1 Nisan 1921)

• Birinci Kitap: Yunan Büyük Taarruzu

Birinci Bölüm: Kütahya-Eskişehir Savaşına Hazırlık (1 Nisan 1921 – 10 Temmuz 1921) 

İkinci Bölüm: Kütahya-Eskişehir Savaşı (10 Temmuz 1921 – 24 Temmuz 1921) 

Üçüncü Bölüm: Sakarya Savaşı'na Hazırlık (25 Temmuz 1921 – 13 Ağustos 1921) 

Dördüncü Bölüm: Ankara'ya Yürüyüş (14 Ağustos 1921 – 22 Ağustos 1921) 

Beşinci Bölüm: Sakarya Savaşı (23 Ağustos 1921 – 13 Eylül 1921)

• İkinci Kitap: Türk Büyük Taarruzu

Birinci Bölüm: Büyük Taarruza Hazırlık (14 Eylül 1921 – 13 Ağustos 1922) 

İkinci Bölüm: Afyon Güneyine Yürüyüş (14 Ağustos 1922 – 25 Ağustos 1922) 

Üçüncü Bölüm: Büyük Taarruz (26 Ağustos 1922 – 18 Eylül 1922)

Sonuç (19 Eylül 1922 – 27 Ekim 1922) 

Sonsöz

Dipnotlar

Başlıca Kaynaklar

Sık Sorulan Sorular

Şu Çılgın Türkler kime aittir?

Şu Çılgın Türkler, Turgut Özakman'a aittir. Özakman 1930 doğumludur ve Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü görevinde bulunmuştur.

Şu Çılgın Türkler ne anlatır?

1914–1922 yılları arasındaki Millî Mücadele sürecini ele alır. Mondros Mütarekesi'nden Büyük Taarruz'a uzanan askerî ve siyasal gelişmeleri kapsar. Cephe savaşları ve Meclis kararları tarihleriyle aktarılır.

Şu Çılgın Türkler hangi türde yazılmıştır?

Belgesel tarihsel roman türündedir. TBMM zabıtları, resmî emirler ve hatıratlar kaynak olarak kullanılmıştır. Olaylar kronolojik sırayla verilmiştir.

Şu Çılgın Türkler kaç sayfadır?

Kitap 748 sayfadır. Hacim, 1919–1922 arasındaki gelişmelerin ayrıntılı aktarımına olanak tanır.

Şu Çılgın Türkler ilk ne zaman yayımlanmıştır?

İlk baskı 2005 yılında yapılmıştır. Yayıncı Bilgi Yayınevi'dir. Kitap aynı yıl içinde birden fazla baskı yapmıştır.

Şu Çılgın Türkler hangi tarihsel dönemi kapsar?

28 Haziran 1914'teki Saraybosna suikastı ile başlar. Süreç 9 Eylül 1922'de İzmir'in alınmasına kadar uzanır. Bu dönem I. Dünya Savaşı ve Millî Mücadele yıllarını içerir.

Şu Çılgın Türkler belgelere dayanır mı?

Metinde 5 Ağustos 1921 tarihli Başkomutanlık yetkisi ve Tekâlif-i Milliye emirleri yer alır. TBMM tutanakları ve resmî belgeler kullanılmıştır. Kararlar tarihleriyle aktarılmıştır.

Şu Çılgın Türkler hangi yayınevi tarafından basılmıştır?

Kitap Bilgi Yayınevi tarafından yayımlanmıştır. Yayıncı Ankara merkezlidir. Eser ilk baskısından itibaren aynı yayınevi tarafından basılmıştır.

Şu Çılgın Türkler kimler için uygundur?

Millî Mücadele dönemini belge temelli öğrenmek isteyen okurlar için hazırlanmıştır. 1914–1922 arasındaki askerî ve siyasal gelişmeleri kronolojik biçimde izlemek isteyenlere yöneliktir. Uzun hacimli tarih okumalarına alışkın okurlar için uygundur.

Şu Çılgın Türkler Üzerine Kısa Bilgi

Şu Çılgın Türkler, Turgut Özakman'ın 2005 yılında Bilgi Yayınevi tarafından yayımlanan belgesel tarihsel romanıdır. 748 sayfalık kitap, 1914–1922 yılları arasındaki Millî Mücadele dönemini kapsar. İçerikte TBMM tutanakları, resmî emirler ve döneme ait tanıklıklar doğrudan aktarılır. Eser iki ana kitap bölümüne ayrılır ve başlıklarda tarih aralıkları açıkça belirtilir. Anlatım, Ankara'daki siyasal kararlar ile Batı Cephesi'ndeki askerî gelişmeleri aynı tarihsel akış içinde sunar.

Turgut Özakman Hakkında Kısa Bilgi

Turgut Özakman, 8 Eylül 1930'da Ankara'da doğdu ve 28 Eylül 2013'te yine Ankara'da öldü. 1954'te Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi; avukatlık yaptıktan sonra Devlet Tiyatroları'nda dramaturg ve yönetici olarak çalıştı. 1988–1994 yılları arasında Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü görevini yürüttü. Ocak, Paramparça ve Ah Şu Gençler adlı oyunlarıyla tanındı; tarih temelli romanları arasında 2005'te yayımlanan Şu Çılgın Türkler, 2008 tarihli Diriliş – Çanakkale 1915 ve 2010'da çıkan Cumhuriyet – Türk Mucizesi yer aldı. Şu Çılgın Türkler, 1914–1922 arasındaki Millî Mücadele dönemini belge ve tanıklıklara dayalı kurgu içinde işleyen çalışmasıdır. Bu eser, yazarın tarihsel roman çizgisini belirgin biçimde ortaya koyan metinlerinden biridir.

Yayın / Baskı Tarihçesi

2005 – Şu Çılgın Türkler, 1. Baskı, Bilgi Yayınevi, Ankara, ISBN 975-22-0127-X

2005 – Şu Çılgın Türkler, 14. Baskı, Bilgi Yayınevi, Ankara, ISBN 975-22-0127-X

2007 – Şu Çılgın Türkler, 388. Baskı, Bilgi Yayınevi, Ankara, ISBN 9789752201279

2025 – Şu Çılgın Türkler, 477. Baskı, Bilgi Yayınevi, Ankara, ISBN 9789752201279

Şunlara da Bak

• Sivas Kongresi (4–11 Eylül 1919): Milli Mücadelenin Dönüm Noktası 

• Sakarya Meydan Muharebesi – Türk Kurtuluş Savaşı'nın Dönüm Noktası

• Nutuk (Mustafa Kemal Atatürk): Kitap Özeti 

Kaynaklar

Özakman, Turgut. Şu Çılgın Türkler. Ankara: Bilgi Yayınevi, 2005.

Acu, Neslihan. Şu Çılgın Türklerin Yazarı. İstanbul: Picus Yayınları, 2005.

Altunay Şam, Emine. "'Şu Çılgın Türkler' Romanının 'Kurtuluş Savaşı Bilgisi'ni Öğrenmeye Etkisi". Journal of New World Sciences Academy Education Sciences, vol. 6, no. 4 (2011): 2555–2568.

Bozatlı, Aziz. "Millî Mücadelemizden İnsan Manzaraları." Milli Düşünce Merkezi, 7 Ekim 2018. https://millidusunce.com/milli-mucadelemizden-insan-manzaralari/

Çil, Hüseyin. Roman Sosyolojisi Açısından Millî Mücadele Romanında Kurtuluş Söyleminin Farklı Yansımaları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı, Konya, 2013.

Güvenç, Ahmet Özgür. "Turgut Özakman'ın Şu Çılgın Türkler Romanındaki Erzurumlular." Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 13, no. 1 (2009): 33–42. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/32142

Onaran, Şerif. "Rüzgârı Arkasına Alana Bir Roman: Şu Çılgın Türkler." Varlık, sayı: 1177, Ekim 2005: 44.

Sayar, Elif. "Geçmişten Geleceğe Bir Köprü: Şu Çılgın Türkler Örneğinde 'Millî Kimlik' ve 'Kemalizm' İnşası." Gazi Türkiyat 28 (Bahar 2021): 91–101. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gaziturkiyat/article/1056528

Şahin, Güngör. Turgut Özakman'ın Romanları Üzerine Tematik Bir İnceleme. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, 2016. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=exHb6gX0znKlg7nXASPeuA&no=MJNFHfoQNY1-uVy2zMrdBA

Taner, Timur. "Çılgın Türkler: Lloyd George'un Çocukları ve Anti Emperyalizm." Kızılcık, Şubat–Mart 2006, 26: 15–19.

Shaw, Stanford J., Ezel Kural Shaw. History of the Ottoman Empire and Modern Turkey, Vol. II: Reform, Revolution, and Republic: The Rise of Modern Turkey 1808–1975. Cambridge: Cambridge University Press, 1977.

Sarıhan, Zeki. Kurtuluş Savaşı Günlüğü: Açıklamalı Kronoloji 1919–1922. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1996.

Zürcher, Erik Jan. Turkey: A Modern History. London: I.B. Tauris, 2004.

 Diğer Kitap Özetleri - İncelemeleri

Bu sayfayı beğendiyseniz, lütfen yorum yapmayı ve çevrenizle paylaşmayı unutmayın.